प्रदूषण वर निबंध मराठी |Best essay on pollution in marathi 500+ Words

essay on pollution in marathi: प्रदूषण ही एक जागतिक गंभीर समस्या आहे हे आता आपल्या प्रत्येकाला कळून चूकले आहे. प्रदूषणाची पातळी इतकी वाढत आहे कि त्याचा परिणाम आता जागतिक तापमान वाढीवर दिसून येत आहे. म्हणूनच, त्वरित या समस्येवर लक्ष देण्याची आणि कायमस्वरूपी तोडगा काढण्याची नितांत आवश्यकता आहे.

प्रदूषणामुळे आपल्या पृथ्वीचे गंभीर नुकसान होत आहे आणि आपल्याला त्याचे दुष्परिणाम समजून घेण्याची गरज आहे आणि हे नुकसान टाळले जाणे आवश्यक आहे. प्रदूषणावरील या निबंधात आपण प्रदूषणाचे परिणाम आणि ते कसे कमी करता येतील याकडे लक्ष देऊ. हा निबंध तुम्ही कुठल्याही निबंध स्पर्धेत किंवा परीक्षेत सहज वापरू शकता.

पण त्याआधी विध्यार्थी मित्रांनो आपण समजून घेऊया की “प्रदूषण म्हणजे काय”? कश्यासाठी तर, जेणेकरून तुम्हाला essay on pollution in marathi हा निबंध लिहितांना “प्रदूषण” विषयाची खोलवर माहिती असावी म्हणून. तर चला मग सुरुवात करूया निबंध लिहिण्यासाठी आवश्यक असलेल्या या महत्वाच्या विषयाची.

प्रदूषण म्हणजे काय? । pradushan essay in marathi language

pradushan essay in marathi language
pollution

सध्याचे युग हे औद्योगिक विकासाचे युग आहे. जगातील सर्व विकसनशील देशांमध्ये हजारो कारखरण्यात दिवसरात्र उत्पादने बनवण्याचे काम सुरु आहे. या सर्वांच्या परिणामामुळे आपले वातावरण दूषित होत आहे. आपल्याला श्वास घेण्यासाठी शुद्ध हवा मिळणेसुद्धा कठीण झाले आहे. आपले पाणी आणि जमीनही प्रदूषित होत आहे. हवा, पाणी आणि जमीन प्रदूषण ही एक मोठी गंभीर समस्या आहे.

हवेचे प्रदूषण मुख्यत: कारखान्यातून निघणाऱ्या धुरामुळे होते. रस्त्यावर धावणाऱ्या वाहनांमध्ये इंधन जाळल्यामुळे हवा दूषित होते. या हवेमध्ये बरीच विषारी वायू आढळतात. हे वायू आपल्या शरीरात श्वासोच्छवासाद्वारे प्रवेश करतात, ज्याचा आरोग्यावर फार वाईट परिणाम होतो.

त्यामुळे नवीन रोग जन्माला येतात. मोटर्सच्या इंधन ज्वलनामुळे तयार होणारे कार्बन-मोनोऑक्साइड, नायट्रोजन-डायऑक्साइड आणि सल्फर डायऑक्साईड सारखे वायू हवेला विषारी बनवतात.पाण्याचे प्रदूषण प्रामुख्याने कारखान्यातून बाहेर येणाऱ्या विषारी द्रवपदार्थांमुळे होते. मोठ्या शहरांमधील घाण गटारे नद्यांमध्ये पडतात, ज्यामुळे पाणी दूषित होते. या घाण पाण्यात हजारो विषाणू तयार होतात.

नद्यांचे पाणी पिण्यायोग्य आहे असे समजून आपण ते ना उकळता पितो म्हणून अनेक रोग आपल्यावर हल्ला करतात. पिकांच्या संरक्षणासाठी, आपण वापरत असलेल्या अनेक जंतुनाशक औषधे आपले अन्न दूषित करतात. शेकडो प्रकारची रसायने आणि जंतूंनाशकांच्या फवारण्यामुळे जमिनीचे प्रदूषण होते. रस्त्यांच्या कडेला ओसंडून वाहत असलेल्या कचराकुंड्या अनेक आजारांना जन्म देतात.

धावत्या गाड्या आणि गिरण्यांमधून निघणारा कर्कश आवाजही आरोग्यास हानीकारक आहे. आपल्याला न दिसणारे विविध प्रकारचे रेडिएशन अणुयुगाचे परिणाम आहेत. ही रेडिओ किरणं आरोग्यासाठी खूप धोकादायक आहेत. अण्वस्त्रांच्या चाचणीमुळे या किरणांचे प्रमाण दररोज वाढत आहे.

तर विध्यार्थी मित्रांनो ही प्रदूषणाची थोडक्यात व्याख्या आहे. “essay on pollution in marathi” निबंध लेखन करतांना तुम्ही वरील मुद्दे लक्षात ठेवले तर तुम्हाला निबंध लिहायला सोपे जाईल. चला आता मूळ निबंधाकडे वळूया.

essay on pollution in marathi । प्रदूषण वर निबंध मराठी

वैज्ञानिक क्रांती झाल्यानंतर आधुनिक जगात मानवतेच्या सेवेसाठी वैज्ञानिकांनी जे शोध लावले त्यामुळे त्याकाळी मानवी जीवनातल्या काही अशक्य वाटणाऱ्या अडचणी आज दूर झाल्या. मानवी जीवन अधिक सुखकर आणि सोपे झाले. तरीही, त्यातून होत असलेले दुष्परिणाम सुद्धा आज आपल्या समोर उभे आहे त्यातला सर्वात मोठा आणि गंभीर दुष्परिणाम म्हणजे “प्रदूषण“.

प्रदूषणाचा नेमका अर्थ । Pradushan Essay in Marathi Language

प्रदूषण म्हणजे नैसर्गिक संतुलनातील एक दोष किंवा पर्यवरणात होत असलेला बिघाड. ज्याने नैसर्गिक पर्यावरणाचा ह्रास होतो. शुद्ध हवा, शुद्ध पाणी, शुद्ध अन्न, किंवा शांत नैसर्गिक वातावरण न मिळणे याला प्रदूषण म्हणतात. प्रदूषणाचे बरेच प्रकार आहेत. त्यातील वायू प्रदूषण, जल प्रदूषण आणि ध्वनी प्रदूषण हे मुख्य प्रकार आहेत.

वायू प्रदूषण –

महानगरांमध्ये हे प्रदूषण मोठ्या प्रमाणात पसरते. दिवसरात्र कारखान्यांतून निघणारा धूर, मोटार वाहनांमधून निघणारा काळा धूर प्रचंड प्रमाणात हवेत मिसळल्यामुळे आता महानगरात निरोगी हवेत श्वास घेणे कठीण झाले आहे. भारतातल्या सगळ्याच मध्य शहरात हवेतील प्रदूषणाने कधीच धोक्याची पातळी ओलांडली आहे. औद्धोगीकरणामुळे शहरात मोकळा श्वास घेणे अशक्य झाले आहे. ही समस्या जास्त आहे जिथे लोकसंख्या दाट आहे, झाडांची कमतरता आहे आणि वातावरण अधिकाधिक प्रदूषित होत चालले आहे.

जल प्रदूषण –

कारखान्यांचे दूषित पाणी त्यावर काहीही प्रकिया न करता सरळ नदी किंवा नाल्यांमध्ये सोडले जाते. आणि त्यामुळे नदीच्या स्वच्छ पाण्याचे देखील तीव्र प्रदूषण होते. नद्यांचे हे पाणी धरणांमध्ये जाते पुढे हेच दूषित पाणी नळाद्वारे तुमच्या आमच्या घरात येते. यामुळे अनेक रोग दरवर्षी उद्भवतात. सर्वसामान्यांच्या आरोग्यावर यामुळे भयानक परिणाम होतो.

ध्वनि प्रदूषण –

माणसाला जगण्यासाठी शांत वातावरणाची गरज आहे. निसर्गाच्या सानिध्यात राहिल्याने मनुष्यचं काय तर इतर प्राणी, पक्षी सुद्धा निरोगी व आनंदी आयुष्य जगू शकतात. किंबहुना तो सर्वांचा हक्कच आहे. पण आजकाल कारखान्यांचा आवाज, वाहतुकीचा आवाज, मोटार वाहनांचा आरडाओरडा, लाऊड ​​स्पीकर्सचा कर्कश आवाज यामुळे बहिरेपणा आणि तणाव निर्माण झाला आहे.

प्रदूषणाची कारणे | pollution essay in marathi

अनियंत्रित कारखाने, वैज्ञानिक संसाधनांचा जास्त प्रमाणात वापर, टेलिव्हिजन, फ्रिज, कूलर, वातानुकूलन, वीजेचा अमर्यादीत वापर इत्यादी कारणे वाढत्या प्रदूषणास जबाबदार आहेत. नैसर्गिक संतुलन बिघडणे हे देखील याला मुख्य कारण आहे. झाडे तोडल्यामुळे, जंगले नष्ट केल्यामुळे हवामानाचे चक्र विचलित झाले आहे. दाट वस्ती असलेल्या भागात हिरवळ न राहिल्यामुळे प्रदूषण वाढले आहे.

प्रदूषणाचे दुष्परिणाम | essay on pollution in marathi

वरील प्रदूषणामुळे मनुष्याच्या निरोगी जीवनाला धोका निर्माण झाला आहे. शिवाय पेरणी, पक्षी, कीटक, समुद्री जीव यांचे जीवन सुद्धा धोक्यात आहे. दरवर्षी होणारी जागतिक तापमान वाढ पृथ्वीचा नाश करत आहे. मनुष्य मुक्त हवेत दीर्घ श्वास घेण्यास आतुर झाला आहे.

अस्वच्छ पाण्यामुळे अनेक घातक रसायने पिकामध्ये जातात आणि मानवी शरीरात पोहोचतात व प्राणघातक रोगांना कारणीभूत ठरतात. कारखान्यातून झालेल्या गॅस गळतीमुळे हजारो लोकांचा मृत्यू झाला, किती अपंग झाले. इको प्रदूषणामुळे ना पाऊस वेळेवर येत नाही, ना हिवाळा-उन्हाळा चक्र व्यवस्थित चालत आहे. अवकाळी पाऊस, दुष्काळ, पूर, गारपीट इत्यादी नैसर्गिक प्रादुर्भावांचे कारणही प्रदूषण हेच आहे.

प्रदूषण कमी करण्याचे उपाय – essay on pollution in marathi

  • विविध प्रकारचे प्रदूषण टाळण्यासाठी जास्तीत जास्त झाडे लावली पाहिजेत.
  • कारखाने लोकवस्ती पासून लांब असावेत.
  • कारखान्यातील दूषित पाणी नदी-नाल्यात सोडू नये.
  • गटारांच्या पाण्याचे योग्य प्रकारे नियोजन करणे गरजेचे.
  • झाडांची अमर्याद कत्तल करून जंगले नष्ट करू नये.
  • खनिज संप्पतीचा अमर्याद उपसा करू नये.
  • जास्तीत जास्त सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचा उपयोग.
  • अमर्याद इंधन (पेट्रोल/डिजेल) जाळू नये.
  • पाण्यात कचरा टाकू नये.
  • प्लास्टिक वस्तूंचा वापर कमीत कमी करावा.
  • गाडी चावताना विनाकारण हॉर्न वाजवू नये.
  • वीजेचा अमर्याद वापर करू नये.
  • घराबाहेर जातांना वीजेचे दिवे बंद करावे.

प्रदूषण कमी करण्यासाठी आपण वैयक्तिकरित्या पावले उचलली पाहिजेत. ही पृथ्वी जास्तीत जास्त हिरवी आणि थंड राहील याची काळजी घेतली पाहिजे. याउप्पर, कुणी प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी आपल्या परीने काही प्रयत्न करत असेल तर त्याला प्रोत्साहन दिले पाहिजे व आपणही त्या कार्याला हातभार लावला पाहिजे. (समाप्त)

मला आशा आहे की माझा हा लेख “Best essay on pollution in marathi 500+ Words | प्रदूषण निबंध मराठी” तुम्हाला नक्कीच आवडला असेल. निबंध लिहिण्याची इच्छा असलेल्या तरुण विध्यार्थ्यांसाठी हा लेख मदतगार आहे. वरील निबंधात प्रदूषण या विषया बद्दल ज्या मुख्य गोष्टी आहेत त्या सर्व सामावून घेण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न या निबंधात केला गेला आहे.

प्रदूषणा वरील या निबंधाचा आधार घेऊन, विध्यार्थी आपल्या काही स्वतःच्या कल्पना निवडू शकतात आणि काही ओळींचा मसुदा तयार करू शकतात. वाक्य कसे बनवायचे आणि स्वतःचे लेखन कौशल्य कसे वाढवायचे हे शिकू शकतात. लेख आवडल्यास आपल्या मित्रांना, नातलगांना सोशल मीडियावर नक्की शेअर करा.

Leave a Reply

प्रदूषण वर निबंध मराठी |Best essay on pollution in marathi 500+ Words
pollution